Водич за Ubuntu Dapper (drake)

Од Вики за слободен софтвер

Забелешка: Иако GNOME е достапен и на македонски јазик, упатствата дадени водичот се однесуваат на англиската верзија на GNOME(имињата на мениата или копчињата се дадени на англиски јазик, пр.:Applications->Internet, наместо Апликации->Интернет).  

Внимание: ОВА Е НЕОФИЦИЈАЛЕН ВОДИЧ !

За коментари, или известување за грешки користете ја страницата за разговор.

Содржина 1 Благодарност 2 Како да го користите овој водич 3 Цели на водичот 4 GNU/Linux за почеток 4.1 Што е GNU/Linux 4.2 Што е дистрибуција (distro) 4.3 Каде да се најде листа на дистрибуции 5 Како да го партиционирате тврдиот диск за GNU/Linux 5.1 Како да изберете програма за партиционирање 5.2 Кои се основите за GNU/Linux партиции 5.3 Што е "root" партиција 5.4 Што е Swap партиција? 5.5 Колкава треба да биде Swap партицијата 5.6 Што е датотечен систем? 5.7 Како рачно да монтирате партиција 6 Grub пуштач на системи 7 Започнување со Ubuntu 7.1 Што е Ubuntu 7.2 Каде да видам Ubuntu слики од екраните 7.3 Каде да ја видам листата на програми/библиотеки кои доаѓаат со Ubuntu? 7.4 Каде да ја превземам последната верзија на Ubuntu 7.5 Каде да ги нарачам БЕСПЛАТНИТЕ CD-иња со Ubuntu 7.6 Каде да најдам помош за Ubuntu 7.7 Каде да барам нови програми 7.8 Каде да барам елементи за да го направам мојот десктоп поубав 8 Складишта 8.1 Која е оргиналната датотека за складиштата од свежа инсталација 8.2 Како да додадам додатни складишта 9 Ажурирање на Ubuntu 9.1 Како да правам автоматско ажурирање на Ubuntu(Automatic Updates) 9.2 Како рачно да го ажурирам Ubuntu 9.3 Како да го користам dist-upgrade 10 Лесно инсталирање на додатен софтвер 10.1 Што е Automatix ? 10.2 Како да го инсталираш Automatix 11 Додатни апликации 11.1 Како да го инсталираш Adobe Reader (PDF Reader) со додаток за Mozilla Firefox 11.2 Како да го инсталираш Amorak (Пуштач на Мултимедија) 11.3 Како да го инсталираш aMule (P2P eMule Клиент) 11.4 Како да го инсталираш Anjuta (Интегрирана развојна околина) 11.5 Како да го инсталираш Audacity (Аудио Едитор) 11.6 Како да го инсталираш Azureus начин без-складишта, кој што изгледа е подобар (P2P BitTorrent клиент) 11.7 Како да го инсталираш Blender 3d (Алатка за 3D моделирање) 11.8 Како да го инсталираш Bluefish (html едитор) 11.9 Како да го инсталираш build-essential (Основни компајлери) 11.10 Како да го инсталираш BUM (Boot-Up менаџер) 11.11 Како да го инсталираш Clipboard Daemon за GNOME 11.12 Како да го инсталираш Cowbell (Организер на музика) 11.13 Како да го инсталираш DC++ (Алатка за делење на датотеки) 11.14 Како да го инсталираш Dia (Едитор на дијаграми) 11.15 Како да го инсталираш digiKam (Прегледувач на слики) 11.16 Како да го инсталираш Download Manager (Превземач за X) 11.17 Како да го инсталираш можност за пуштање на DVD 11.18 Како да го инсталираш dvd::rip (DVD рипер) 11.19 Како да го инсталираш EasyTAG (ID3 Tag едитор) 11.20 Како да инсталрам Ethereal (Анализатор на мрежниот сообраќај) 11.21 Како да го инсталираш додатни фонтови 11.22 Како да го инсталираш Firestarter (Firewall) 11.23 Како да го инсталираш Flash Player (Macromedia Flash) додатокот за Mozilla Firefox 11.24 Како да го инсталираш FrostWire (P2P Gnutella клиент кој што е подобар од LimeWire) 11.25 Како да ја инсталирате играта Frozen-Bubble 11.26 Како да ја инсталираш играта Scorched3D 11.27 Како да ја инсталираш играта Tuxracer 11.28 Како да инсталираш gDesklets (Аплети за работната површина) 11.29 Како да го инсталираш gFTP (FTP клиент) 11.30 Како да инсталираш GNOME PPP (Dialup PPP клиент) 11.31 Како да инсталираш GnomeBaker (Апликација за режење на CD/DVD) 11.32 Како да инсталираш GnuCash (Апликација за сметководство) 11.33 Како да инсталираш Goobox (CD Ripper) 11.34 Како да инсталираш GParted (Partition Editor) 11.35 Како да инсталираш J2SE Runtime Environment (JRE) со додаток за Mozilla Firefox 11.36 Како да инсталираш K3b (Апликација за режење на CD/DVD) 11.37 Како да инсталираш KDE Edutainment апликација 11.38 Како да инсталираш Kino (Видео уредувач) 11.39 Како да инсталираш LinPopUp (GTK port на Winpopup) 11.40 Како да инсталираш мултимедија кодеци 11.41 Како да инсталираш Nessus (Сканер на можни сигурносни дупки) 11.42 Како да инсталираш Nvu (Систем за дизајн на веб сајтови) 11.43 Како да инсталираш Pan (читач на вести) 11.44 Како да инсталираш Quanta Plus (Околина за развој на веб апликации) 11.45 Како да инсталираш rar (RAR архивер) 11.46 Како да инсталираш RealPlayer 10 (Пуштач на мултимедиа) 11.47 Како да инсталираш RP-PPPoE (Broadband ADSL/PPPoE клиент) 11.48 Како да инсталираш RSSOwl (RSS/RDF/Atom читач на вести) 11.49 Како да инсталираш Scribus (Desktop Publishing Application) 11.50 Како да инсталираш Skype (месинџер) 11.51 Како да инсталираш Stellarium (виртуелен планетариум) 11.52 Како да инсталираш Streamtuner (Stream Directory Browser) 11.53 Како да инсталираш Thunderbird (Mozilla емаил клиент) 11.54 Како да инсталираш Totem (пуштач на мултимедија) со додаток за Mozilla Firefox 11.55 Како да инсталираш Wine 11.56 Како да инсталираш Xine-ui (пуштач на мултимедија) 11.57 Како да инсталираш XMMS (Multimedia Player) 11.57.1 XMMS Инсталација на претподесени вредности на еквилајзерот 11.57.2 Асоцирајте ги MP3/M3U/WAV датотеките за да се отвараат со XMMS(вообичаен пуштач за тие екстензии) 12 Подесување на веќе инсталираните апликации 12.1 Како да го подесиш Evolution (email/calendar/addressbook) 12.2 Како да го подесите Firefox? (веб прелистувач) 12.3 Како да го подесите Nautilus за ftp (уредувач/истражувач на датотеки) 13 Други работни околини 13.1 Како да инсталираш KDE 13.2 Како да инсталираш XFCE 14 Eye Candy 14.1 Како да инсталираш Xgl/Compiz (Nvidia) 15 Комерцијални апликации 15.1 Како да инсталираш Windows 9X/ME/2000/XP (Win4Lin) 15.2 Како да инсталираш Виндоус апликации (CrossOver Office) 15.3 Како да ги инсталираш вообичаените Windows игри (Cedega) 16 Администрација на корисници 16.1 Како да ја подесите/смените/овозможите root корисничката лозинка 16.2 Како да ја оневозможите root коринсничката сметка 16.3 Како да дозволите root корисник да се најавува во GNOME 16.4 Како да се префлите во root корисник во конзолен мод 16.5 Како да додавате/изменувате/бришете корисници на системот 16.6 Како да додавате/изменувате/бришете системски групи 16.7 Како автоматски да се најавувате во GNOME (не е безбедно) 16.8 Како да дозволите повеќе sudo-вци 16.9 Како да го користите "sudo" без прашалник за лозинка (не е безбедно) 16.10 Како експлицитно да ја уништите "sudo" сесијата 16.11 Како да ги менувате овластувањата(permissions) за датотеките/фолдерите 16.12 Како да ја менувате сопственоста на датотеките/папките 16.13 Како да ја менувате групата на сопственоста на датотеките/папките 17 Хардвер 17.1 Како да инсталираш графички драјвери (NVIDIA) 17.2 Како да го оневозможите NVIDIA graphics логото при стартувањето на GNOME 17.3 Како да инсталираш Graphics Driver (ATI) 17.4 Како да го идентификувате чипсетот на модемот 17.5 Како да инсталираш драјвери за модем (SmartLink) 17.6 Како да конфигурирам PalmOS уреди 17.7 Како да ја излистам табелата со партиции 17.8 Како да ја излистам состојбата на даточниот систем и искористеноста на просторот 17.9 Како да ги излистам монтираните уреди 17.10 Како да ги излистам PCI уредите 17.11 Како да ги излистам USB уредите 17.12 Како да го забрзам CD/DVD-ROM 17.13 Како да го монтирам/демонтирам CD/DVD-ROM рачно, и да ги прикажува сите скриени и асоцирани датотеки/папки 17.14 Како “на сила“ да го демонтирате CD/DVD-ROM рачно 17.15 Како да ја ремонтирате(remount) /etc/fstab без рестартирање 18 CD/DVD Режење 18.1 Како да испразните CD-RW/DVD-RW 18.2 Како да режете датотеки/папки во CD/DVD 18.3 Како да изрежете Слика (ISO) CD/DVD 18.4 Како да направите дупликат CD/DVD 18.5 Како да направите Слика(ISO) датотека од CD/DVD 18.6 Како да креирате Слика(ISO) датотека од папки 18.7 Како да генерирате MD5 checksum датотеки 18.8 Како да го проверувате MD5 checksum на датотеките 18.9 Како да монтирате/демонтирате Слика (ISO) датотеки без да ги режете 18.10 Како да ја подесите/смените брзината на режење на CD/DVD режачот 18.11 Како да овозможите burnproof за CD/DVD режач 18.12 Како да овозможите overburn за CD/DVD режач 19 Умрежување 19.1 Како да го конфигурирате Google Talk 19.2 Како да ги активирате/деактивирате мрежните конекции 19.3 Како да ги конфигурирате мрежните конекции 19.4 Како да ги конфигурирате dialup конекциите 19.5 Како да конфигурирате broadband конекции 19.6 Како да го смените името на компјутерот 19.7 Како да го смените описот на компјутерот 19.8 Како да го смените Доменот/Работната група на компјутерот 19.9 Како да назначите име на хостот(Hostname) на локална машина со динамичка IP адреса со користење на DynDNS сервис 19.10 Како да споделувате папки-лесниот начин 19.11 Како да истражувате низ мрежните компјутери 19.12 Како да пристапите на мрежни папки без монтирање 19.13 Како да монтирате/демонтирате папки рачно, и да дозволите сите корисници да можат да ги читат 19.14 Како да монтирате/демонтирате папки рачно, и да дозволите сите корисници да можат да ги читат и запишуваат 19.15 Како да монтирате мрежни папки при стартување, и да дозволите сите корисници да можат да читаат од нив 19.16 Како да монтирате мрежни папки при стартување, и да дозволите сите корисници да можат да читаат и запишуваат од нив 19.17 Како да овозможите ipw2200 и wpa да работат 19.18 Како да конфигурирате и стартувате PPTP тунели (VPN) 20 Далечна работна околина 20.1 Како да конфигурирате далечна работна околина (не е безбедно) 20.2 Како да се поврзете на далечна Ubuntu работна околина 20.3 Како да се поврзете на далечна Ubuntu работна околина преку Windows машина 21 Windows 21.1 Како да монтирате/демонтирате Windows партиции (NTFS) рачно и да дозволите сите други корисници да ја читаат 21.2 Како да монтирам/демонтирам Windows партиции(FAT) рачно и да дозволам сите корисници да ја читаат/запишуваат 21.3 Како да монтирам Windows(NTFS) партиција при стартување, и да дозволите сите корисници да читаат од неа 21.4 Како да монтирате (FAT) партициити при стартување и да дозволите читање и запишување на сите корисници 22 Безбедност 22.1 Кои се основните работи што треба да ги знам за безбедноста на моето Ubuntu 22.2 Како да го оневозможите интерактивната контрола за изменување на GRUB менито 22.3 Како да оневозможите листање на историјата на зададени команди во конзолен мод 22.4 Како да го оневозможите Ctrl+Alt+Del да го рестартира компјутерот во конзолен мод 22.5 Како да овозможите прашалник бред отстранување/презапишување на датотеки/папки 23 Мод за спасување 23.1 Како да добиете root кориснички пристап без најава 23.2 Како да ги модифицирам стартните аргументи на кернелот, за да добијам root кориснички пристап 23.3 Како да го користам Ubuntu инсталациското CD, за да се здобијам со root кориснички пристап 23.4 Како да ја менувам root корисничката/главната лознка доколку ја заборавам 23.5 Како да ја сменам лозинката на GRUB менито доколку ја заборавам 23.6 Како да го вратам GRUB менито после инсталирање на Windows 23.7 Како да го додадам Windows во GRUB менито 23.8 Како да читам GNU/Linux партиции (ext2, ext3) во Windows машина 24 Совети и трикови 24.1 Како да го рестартирам GNOME без рестартување на компјутерот 24.2 Како да го вклучам Num Lock при стартување на GNOME 24.3 Како да стартувам програми при најавата во GNOME 24.4 Како да се префрлам во конзолен мод во GNOME 24.5 Како да оневозможам притискањето Ctrl+Alt+Backspace да го рестартира X во GNOME 24.6 Како да овозможам Ctrl+Alt+Del да го отвара System Monitor-от во GNOME(како во Windows) 24.7 Како да ја освежам GNOME работната околина 24.8 Како да го освежам GNOME панелот 24.9 Како да додадам икони во панелот? (GNOME) 24.10 Како да овозможите автоматско снимање во Gedit и да го оневозможите креирањето на nekoja_datoteka~ датотеките 24.11 Како да ги прикажувате сите скриена датотеки/папки во Nautilus 24.12 Како да ги листате датотеките/папките како root корисник во Nautilius 24.13 Како да го измените вообичаеното отварање на датотеките во "Open with" 24.14 Како да го смените преферираниот email клиент во Mozilla Thunderbird 24.15 Како да ги отварате датотеките како root корисник преку десно кликнување 24.16 Како побрзо да вчитувате веб страни во Mozilla Firefox 24.17 Како да apt-get - лесниот начин (Synaptic) 24.18 Кои пакети се наоѓаат во додатните складишта 24.19 Како да инсталираш/деинсталираш .deb датотеки 24.20 Како да конвертираш .rpm датотеки во .deb датотеки 24.21 Како одеднаш да ги преименувате сите датотеки во директориумот 24.22 Како да манипулираш со сите сики во еден директориум 24.23 Како да ги подесите System-wide Environment променливите 24.24 Како да го зачувате излезот од "man" во датотека 24.25 Како да го скриете GRUB менито при бутирање 24.26 Како да го измените времето во секунди за GRUB менито при бутирање 24.27 Како да го смените вообичаениот оперативен систем при бутирање во GRUB менито 24.28 Како да прикажете Splash слика за GRUB менито при бутирање 24.29 Како да конвертирате Позадина во Splash слика за GRUB менито 24.30 Како привремено да ги скокнете сервисите при стартување 24.31 Како трајно да ги овозможите/оневозможите сервисите при стартување 24.32 Како да ја чистам содржината на папката /tmp/ при исклучување 24.33 Како да скролувате горе и доле за да ги видите претходните излези во конзолниот мод 24.34 Како да проверам која верзија на Ubuntu ја користам 24.35 Како да подесам автоматска промена на позадината во GNOME 24.36 Како да додадете шаблони на тастатура за други јазици 24.37 Како да го додадеш аплетот за индикација на тастатурата 24.38 Како да внесувате extended карактери 24.39 Како да го подесите Compose тастерот да внесува специјални карактери 25 Сервери 25.1 AntiVirus сервер 25.2 Како да инсталираш ClamAV AntiVirus сервер 25.3 Како рачно да ја ажурираш базата со вирус дефиниции 25.4 Како рачно да сканираш датотеки/папки за вируси 25.5 Како автоматски да сканираш датотеки/папки за вируси 25.6 Печатачки сервер (cupsd) 25.7 Како да инсталираш cupsd 25.8 Како да додадеш печатар 25.9 Како да печатиш на оддалечена Ubuntu машина од друга Ubuntu машина 25.10 Како да печатам на далечна Ubuntu машина од Windows машина 25.11 Самба сервер 25.12 Како да инсталираш Samba Server за споделувачки сервиси на датотеки/папки 25.13 Како да додадеш/измениш/избришеш мрежни корисници 25.14 Како да го споделуваш домашната папка со само-за-читање овластувања(Authentication=Yes) 25.15 Како да ги споделувате домашните папки со читај/пишувај овластувања(Authentication=Yes) 25.16 Како да споделуваш групни папки со пермисии само за читање (Authentication=Yes) 25.17 Како да споделуваш групни папки со читај/запишува овластувања (Authentication=Yes) 25.18 Како да ги споделуваш јавните папки со овластувања само за читање (Authentication=Yes) 25.19 Како да споделуваш јавни папки со читај/запиши овластувања (Authentication=Yes) 25.20 Како да ги споделуваш јавните папки со овластувања само за читање (Authentication=No) 25.21 Како да споделуваш јавни папки со читај/запиши овластувања (Authentication=No) 25.22 Како да печатиш на далечна Ubuntu машина преку самба 25.23 SSH Server 25.24 Како да инсталираш SSH сервер со сервис за далеча администрација 25.25 Како да SSH во далечна Ubuntu машина 25.26 Како да копираш датотеки/папки од далечна Ubuntu машина на локална машина(scp) 25.27 Како да копираш датотеки/папки од локална машина на далечна Ubuntu машина(scp) 25.28 Како да копираш датотеки/папки од далечна Ubuntu машина на локална машина(rsync) 25.29 Како да копираш датотеки/папки од локална машина на оддалечена Ubuntu машина(rsync) 25.30 Како да монтирате далечна папка на локална Ubuntu машина (sshfs) 25.31 Како да SSH во далечна Ubuntu машина преку Windows машина 25.32 Како да копираш датотеки/папки од/во далечна ubuntu машина преку Windows машина 25.33 Како да го ограничите бројот на корисничките сметки што може да се поврзат далечно преку ssh 25.34 DHCP сервер 25.35 Како да инсталираш DHCP сервер за автоматско назначување на IP 25.36 Сервер за база на податоци 25.37 Како да инсталираш MYSQL сервер за база на податоци 25.38 Како да инсталираш MYSQL Administrator 25.39 Apache HTTP сервер 25.40 Како да инсталираш Apache HTTP сервер HTTP (Web) сервер сервис 25.41 Како да инсталираш PHP за Apache HTTP сервер 25.42 Како да инсталираш MYSQL за Apache HTTP Server 25.43 Како да мапираш URL-а на фолдери надвор од /var/www/ 25.44 Како да го смениш вообичаениот број на портата за Apache HTTP серверот 25.45 Како да парсираш RSS во PHP за Apache HTTP сервер 25.46 FTP сервер 25.47 Како да инсталираш FTP сервер за сервис за пренос на податоци 25.48 Како да конфигурирам FTP корисникот да биде затворен во нивниот домешен директориум 25.49 Како да го конфигурираш FTP серверот да дозволува анонимни FTP корисници да имаат можност за читање 25.50 Како да го конфигурираш FTP серверот да дозволува анонимни FTP корисници да имаат можност за читање/запишување 25.51 Како да мапираш анонимен FTP корисник кон фолдери надвор од /home/ftp/ 25.52 Како да го смениш вообичаениот број на портот за FTP серверот 25.53 Како да се поверзете преку ftp во далечна Ubuntu машина преку Windows машина 25.54 Streaming Media Server 25.55 Како да инсталираш GNUMP3d за Streaming Media Server сервис 25.56 Како да го смениш вообичаениот директориум што ги содржи мултимедијалните датотеки за GNUMP3d